İtibari Hizmet Süresinin Belirlenmesi

yurtdisiborclanma

İtibari Hizmet Süresinin Belirlenmesi

 

İtibari Hizmet Süresi Nedir?

 

Yapılan işin gereklerinden dolayı emeklilikte maaşa, toplu ödemelerde bu ödemelere yansıyacak olan artış miktarlarıdır. Bazı işçilerin yaptıkları işler kendisini fiziksel ve manevi açıdan yıpratmaktadır. Çoğu zaman bu işler diğer işlere nazaran daha yorucu ve esas işten daha değerlidir. Bu nedenle kanun koyucu itibari bir hizmet süresi kavramı ve ödemesi durumunu ortaya koymuştur.

 

Çalışmanın Tespitinde Bilirkişinin Önemi

506 sayılı (SGK)Sosyal Sigortalar Kanunu kapsamında açılan davalardan birisi çalışmanın tespiti davasıdır.  İtibari hizmet süresi hesaplanırken fiili çalışma gününe çalışılan gün sayısının 4’e bölünmesi sonucu ortaya çıkan rakamın eklenmesine dikkat edilmesi gerekir. Vazife malüllerinde bu süre değişiklik gösterir. İtibari hizmet süreleri eklenmek üzere hesaplanacak prim gün sayıları 10800 güne kadar olanlar için 10800 günden, 10800 günden fazla olanlariçin toplam prim ödeme gün sayıları üzerinden hesaplanır. İtibari hizmet süresinin hesabında bilirkişilerin iş güvenliği uzmanı olmasına özen gösterilmelidir. İş güvenliği uzmanının davanın seyri açısından büyük önemi vardır.

 

İtibari Hizmet Sürelerinden Yararlanma Şartları Nelerdir?

 

1-Çalışma koşullarının itibari hizmet süresi şartlarına uygun olabilmesi için çalışma koşulları birbirine uyan davaya konu tüm işlerde fiilen çalışılmış olması gerekir. Bu şart ve kriter değerlendirilirken itibari, hizmet süresine uygunluk sağlayan olgunun yani işin esasen diğer asıl işle bağıntısının araştırılması arasındaki illiyet bağının yüksek olması gerekmektedir. Dolayısı ile somut olay incelenirken itibari hizmet sürelerine konu vakıa ve işlerin birbirlerine esasen çok yakın ve işin nitelikleri bakımından birbirilerine bağlı olması gerektiği hususlarına dikkat etmek gerekmektedir. Örneğin bir dikiş atelyesinde dikiş işi ile işin gereklerinden olan ütü işi birbirleriyle bağıntılı sayılmalıdır. Kısaca izah etmek gerekirse tamamlayıcı işler birbirlerine esasen bağlı sayılır.

2-Çalışılan işyerinde fiziksel dış bağıntı ve etkenlerin mevcudiyeti şartının da gerçekleşmesi gerekir. İşin esasen illiyet bağından bahsetmiştik. Yasanın bu kez aradığı ikinci koşul ise iş ile birlikte işçiye intikal eden fiziksel dış etkenlerdir. Bu şartlar irdelenirken işyerinin iş şartları, işyerinde bulunan sağlığa zararlı etkenlerin olup olmadığı gibi hususlar araştırılır. Aynı şekilde çalışma şartları ve koşulları da fiziksel etkenlerin incelenmesinde rol oynar. Bu hususlar çoğunlukla işyeri risk denetiminin yapıldığı raporlarda yer almaktadır. İşyerine karşı açılacak bu tip davalarda mahkemeye iş yeri risk denetimi raporu delil olarak sunulabilir. Yina incelemeyi yapacak olan bilirkişilerin iş güvenliği uzmanını da içine alan bir bilirkişi heyeti olması hususuna dikkat etmek işçi lehine olacaktır. Ayrıca işin niteliği, işin gerekleri, özellikleri irdelendiğinde işçinin maruz kaldığı olumsuz etkenlerin neler olduğu açıkça ortaya konulmalıdır. Bu konunun ortaya konulması da uzmanlık gerektiren bir iştir. Salt tespiti yapılan olumsuz etkenler ya da illiyet bağı davanın kabulü için yeterli değildir.

Yukarıda itibari hizmet süresinden yararlanma şartları izah edilmeye çalışılmıştır. İşçilerin bu tip bir dava açmak istemesi durumunda sunacakları delilleri yukarıda bahsi yapılan önemli noktalara dayanarak yapması lehine olacaktır.

Sonuç olarak olumsuz etkenlerin sağlığı etkileyecek fiziki etkenler açısından tıp uzmanı tarafından değerlendirilmesi, işin etkileri, aradaki illiyet bağı ve işverenin sorumlulukları açısından oluşan riskler bağlamında yapılacak tespitler açısından yapılacak incelemenin iş güvenliği uzmanı tarafından değerlendirilmesi, işin niteliği ve işin genel ve özel bağlamda kuralları, tanımı, uzmanlık alanları bağlamında yapılacak tespitler açısından yapılacak incelemenin uzmanlık alanı meslek dalına sahip kişiler tarafından değerlendirilmesi gerekmektedir. Bu nedenle tekstil firmasında oluşabilecek olası uyuşmazlıklarda itibari hizmet süresi tespitinde aşağıdaki meslek dallarından bilirkişilerin rapor hazırlaması davanın seyri açısından önem arz edecektir.

1-Tıp doktoru 2-İş güvenliği uzmanı 3-Tekstil mühendisi 4-Makine mühendisi

Yararlanılan Kaynaklar:

Yargıtay Emsal Kararları

Yargıtay 10.Hukuk Dairesi 2012/2294 E. 2012/13670 K sayılı ilamı

Cevapla

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Required fields are marked *

*

lk Bahar Modaslk Bahar Modas